Pieśni na 25 Niedzielę Zwykłą rok A powinny prowadzić wspólnotę od wezwania do szukania Pana, przez słuchanie przypowieści o robotnikach w winnicy, aż do dziękczynienia i posłania. Proponowany zestaw obejmuje: „Boże, lud Twój” nr 688, „Składamy Ci, Ojcze” nr 697, „Jeden chleb” nr 242 oraz „Idźcie na cały świat” nr 222.
Temat liturgii słowa
Liturgia słowa XXV Niedzieli Zwykłej roku A układa się w wyraźną drogę duchową. Pierwsze czytanie z Iz 55,6-9 wzywa: szukajcie Pana, póki można Go znaleźć, i porzućcie drogi, które oddalają od Boga. Nie chodzi jednak wyłącznie o zmianę zewnętrznego postępowania. Prorok przypomina, że myśli Boga przewyższają ludzkie kalkulacje, oceny i oczekiwania.
Psalm 145 (144),2-3.8-9.17-18 rozwija ten temat od strony ufności. Bóg jest dobry, miłosierny i bliski człowiekowi, który Go wzywa. Refren brzmi: „Pan blisko wszystkich, którzy Go wzywają” (Ps 145 [144],18a). Ten tekst jest ważnym kluczem do wyboru śpiewów, ponieważ wskazuje nie na ludzką zasługę, lecz na obecność Boga i Jego gotowość do wysłuchania.
Drugie czytanie z Flp 1,20c-24.27a ukazuje życie i pracę dla Chrystusa oraz wzywa do postępowania godnego Ewangelii. Ostatecznym kryterium pozostaje więc życie godne Ewangelii, a nie osobista korzyść.
Ewangelia według św. Mateusza Mt 20,1-16a przedstawia gospodarza, który o różnych porach zaprasza robotników do winnicy. Przypowieść nie jest instrukcją rachunku ekonomicznego, lecz opowieścią o hojności Boga i o tym, że Jego łaska nie poddaje się ludzkiej zazdrości ani porównywaniu zasług. Dlatego repertuar liturgiczny rok A powinien łączyć motyw powołania, pracy, daru, jedności i posłania.
W szerszym planowaniu można zestawić ten dobór z propozycjami opisanymi jako pieśni na niedziele rok A, a także zapoznać się z materiałami dotyczącymi pieśni na 24 Niedzielę Zwykłą rok A oraz pieśni na 23 Niedzielę Zwykłą rok A. W przypadku tej konkretnej niedzieli warto jednak zachować szczególną spójność z obrazem winnicy oraz z refrenem Psalmu 145.
Pieśń na wejście
Na wejście proponuję pieśń „Boże, lud Twój” nr 688, zwrotka 1. Jej tekst dobrze otwiera celebrację, ponieważ ukazuje zgromadzenie ludu, kieruje uwagę ku Bogu i zawiera ton uwielbienia połączony z prośbą o miłosierdzie. To właściwy początek dla niedzieli, w której pierwsze czytanie wzywa do szukania Pana i nawrócenia.
Pierwsza zwrotka nie musi streszczać całej Ewangelii. Jej zadaniem jest zgromadzenie wiernych i wprowadzenie ich w modlitwę. W tym miejscu śpiew powinien być czytelny dla całej wspólnoty, dlatego wskazanie jednej zwrotki pozwala zachować proporcję między śpiewem a obrzędami wejścia.
Dobór nr 688 ma również związek z Psalmem 145. Psalm przedstawia Boga jako bliskiego, dobrego i miłosiernego, natomiast pieśń kieruje uwagę wspólnoty na jej jedność przed Bogiem. Razem tworzą początkowy akcent XXV Niedzieli Zwykłej: człowiek ma przyjść do Pana z ufnością, a nie z przekonaniem, że może sam wyliczyć własne zasługi.
W internetowym wykazie Śpiewnika ks. Siedleckiego ta sama pieśń ma także osobno wskazaną zwrotkę na przygotowanie darów i zwrotkę na Komunię Świętą. W proponowanym układzie wykorzystuję ją jednak na wejście, w wersji odpowiadającej funkcji tego obrzędu.
Śpiew między czytaniami i przed Ewangelią
Po czytaniach należy zachować charakter śpiewu responsoryjnego. Psalm 145 (144),2-3.8-9.17-18 nie jest zwykłą pieśnią zastępczą, lecz odpowiedzią zgromadzenia na usłyszane słowo. Refren brzmi: „Pan blisko wszystkich, którzy Go wzywają”. Warto śpiewać go w sposób pozwalający wiernym rzeczywiście podjąć odpowiedź, ponieważ właśnie ten wers streszcza przesłanie o Bożej bliskości i miłosierdziu.
Psalm przygotowuje także do Ewangelii o robotnikach w winnicy. Gospodarz wychodzi naprzeciw ludziom pozostającym bez pracy, zaprasza ich o kolejnych porach i daje im udział w dziele winnicy. Bliskość Boga z Psalmu 145 nie pozostaje więc abstrakcyjną deklaracją. W przypowieści przyjmuje formę wezwania, które dociera do człowieka w różnych momentach jego życia.
Przed Ewangelią należy wykonać aklamację Alleluja z tekstem przewidzianym dla tego dnia: „Otwórz, Panie, nasze serca, abyśmy uważnie słuchali słów Syna Twojego” (por. Dz 16,14b). Alleluja śpiewa się przed wersetem i po nim. Tekst nie jest dowolnym komentarzem do Ewangelii, ale prośbą o otwarcie serca na słowa Chrystusa.
Dlatego aklamacji nie powinno się zastępować zwykłą pieśnią tematyczną. Jej funkcja jest jednoznaczna: poprzedza proklamację Ewangelii i kieruje uwagę ku słuchaniu.
Przygotowanie darów i Komunia
Na przygotowanie darów odpowiednia będzie pieśń „Składamy Ci, Ojcze” nr 697, refren oraz zwrotki 1-2. Ten wybór ma bezpośredni związek z Ewangelią. Tekst mówi o chlebie, winie, owocu pracy, trudzie i znoju, a więc o rzeczywistości, którą można odczytać w świetle robotników posłanych do winnicy.
Przygotowanie darów nie jest momentem przedstawiania Bogu wyłącznie ludzkiego wysiłku. Chleb i wino są znakami darów przyjętych, przyniesionych i przeznaczonych do celebracji Eucharystii. Pieśń nr 697 pozwala zachować ten podwójny wymiar: człowiek przynosi owoc pracy, ale wszystko pozostaje zakorzenione w hojności Boga.
Warto zaśpiewać refren oraz zwrotki 1-2, bez automatycznego wykonywania całego tekstu. Takie ograniczenie odpowiada długości obrzędu i pozwala uniknąć sytuacji, w której śpiew trwa dłużej niż procesja z darami. Jeśli lokalna praktyka przewiduje dłuższe przygotowanie, można rozważyć rozszerzenie repertuaru, ale decyzję należy dopasować do przebiegu celebracji.
Na Komunię proponuję „Jeden chleb” nr 242, refren oraz zwrotki 1-3. Pieśń akcentuje jedność wspólnoty, zgromadzenie rozproszonych i prowadzenie wszystkich wspólną drogą. To trafne odniesienie do przypowieści, w której jeden gospodarz zaprasza wielu robotników, choć przybywają oni o różnych porach.
Jedność nie oznacza jednakowego życiorysu ani identycznej długości pracy. Wspólnota Kościoła zostaje złączona w Chrystusie, a Eucharystia kieruje uwagę od porównań ku wspólnemu darowi. Nr 242 pomaga wyrazić tę prawdę podczas Komunii, kiedy zgromadzeni nie występują jako konkurujące grupy, lecz jako jedna wspólnota przyjmująca ten sam pokarm.
Zakończenie Mszy
Na zakończenie Mszy Świętej proponuję „Idźcie na cały świat” nr 222, refren oraz zwrotki 1-2. Ten śpiew wyraźnie rozwija motyw posłania. Pierwsza zwrotka mówi o wielkim żniwie i małej liczbie robotników, a druga o wybraniu oraz przynoszeniu owocu.
Obraz żniwa koresponduje z Ewangelią o winnicy. Robotnicy nie pozostają bezczynni: gospodarz zaprasza ich do pracy, a otrzymane wezwanie staje się zadaniem. Po zakończeniu Eucharystii wspólnota również nie ma zatrzymać się na samym słuchaniu. Słowo o hojności Boga powinno przełożyć się na postępowanie godne Ewangelii, o którym mówi Flp 1,27a.
Nr 222 jest więc bardziej odpowiedni na zakończenie niż na wejście. Na początku wierni dopiero gromadzą się i kierują uwagę ku Bogu; na końcu otrzymują perspektywę drogi i działania. Refren oraz zwrotki 1-2 wystarczą, aby zachować wyraźny związek z niedzielnymi czytaniami bez przedłużania obrzędu.
Cały zestaw tworzy logiczną sekwencję: nr 688 pomaga wejść w modlitwę, Psalm 145 odpowiada na słowo, aklamacja otwiera serca na Ewangelię, nr 697 łączy dar z pracą, nr 242 podkreśla jedność, a nr 222 kończy celebrację posłaniem do winnicy Pańskiej.
| Funkcja | Pieśń lub śpiew | Numer | Zwrotki | Powiązanie biblijne |
|---|---|---|---|---|
| Wejście | Boże, lud Twój | 688 | 1 | Iz 55,6-9: wezwanie do szukania Pana i nawrócenia; Ps 145: uwielbienie Boga bliskiego i miłosiernego. |
| Śpiew przed Ewangelią | Aklamacja Alleluja z tekstem lekcjonarza | — | Alleluja przed i po wersecie | Por. Dz 16,14b: prośba o otwarcie serca na słowa Syna Bożego. |
| Przygotowanie darów | Składamy Ci, Ojcze | 697 | Refren, 1-2 | Flp 1,27a: życie godne Ewangelii; Mt 20,1-16a: praca robotników w winnicy. |
| Komunia Święta | Jeden chleb | 242 | Refren, 1-3 | Mt 20,1-16a: jeden gospodarz zaprasza wielu robotników; wspólnota Kościoła zostaje złączona w Chrystusie. |
| Zakończenie | Idźcie na cały świat | 222 | Refren, 1-2 | Mt 20,2.4.7: posłanie do winnicy; Flp 1,27a: postępowanie godne Ewangelii. |
Uwaga: numery odnoszą się do XLI wydania Śpiewnika kościelnego ks. Jana Siedleckiego w internetowym wykazie śpiewnika; przy aklamacji należy zachować tekst przewidziany dla tego dnia, a refreny wykonywać zgodnie z zapisem przy danej pieśni.
Dobór śpiewów jest propozycją redakcyjną; przed użyciem podczas liturgii warto uzgodnić repertuar z proboszczem lub osobą odpowiedzialną za muzykę kościelną, zwłaszcza gdy parafia korzysta z innego wydania śpiewnika albo diecezjalnego repertuaru.
Najczęstsze pytania
Jakie pieśni na 25 Niedzielę Zwykłą roku A?
Proponowany zestaw to: wejście — „Boże, lud Twój”, nr 688, zwrotka 1; przygotowanie darów — „Składamy Ci, Ojcze”, nr 697, zwrotki 1-2; Komunia — „Jeden chleb”, nr 242, zwrotki 1-3; zakończenie — „Idźcie na cały świat”, nr 222, zwrotki 1-2. Przed Ewangelią należy wykonać Alleluja z tekstem: „Otwórz, Panie, nasze serca, abyśmy uważnie słuchali słów Syna Twojego”.
Jaki jest temat liturgii słowa?
Bóg wzywa człowieka, aby Go szukał i przyjął Jego miłosierdzie, którego drogi przewyższają ludzkie kalkulacje. Ewangelia pokazuje, że w Królestwie Bożym ostatni mogą stać się pierwszymi, a łaska Boga nie jest nagrodą wyliczaną według ludzkiej zazdrości.
Co śpiewać na zakończenie?
Najlepiej „Idźcie na cały świat”, nr 222, refren oraz zwrotki 1-2. Motyw wielkiego żniwa, niewielu robotników i przynoszenia owocu nawiązuje do posłania robotników do winnicy.
Czy można wykonać wszystkie zwrotki każdej pieśni?
Nie ma takiej potrzeby. W podanym zestawie wystarczą wskazane zwrotki; można je rozszerzyć, jeśli czas obrzędu i lokalna praktyka na to pozwalają. Przy śpiewie przed Ewangelią należy zachować funkcję aklamacji, a nie wykonywać zwykłej pieśni tematycznej.
Źródła
- 25 Niedziela zwykła, Rok A — Liturgia Wiara.pl, 2015, Iz 55,6-9; Ps 145; Flp 1,20c-24.27a; Mt 20,1-16a
- Pieśni Mszalne – Śpiewnik ks. Siedleckiego — Śpiewnik ks. Siedleckiego, 2015, nr 688, 697
- Pieśni Eucharystyczne – Śpiewnik ks. Siedleckiego — Śpiewnik ks. Siedleckiego, 2015, nr 242
- Do Jezusa Wiecznego Kapłana – Śpiewnik ks. Siedleckiego — Śpiewnik ks. Siedleckiego, 2015, nr 222
